Po pierwsze gospodarka. Czyli jak robią to Finowie

Zaufanie. Dialog. Wsparcie. Równowaga. Spokój. Synergia. Rozwój. Gospodarka.
Osiem słów, którymi uczestnicy Inspiracyjnej Misji Innowacji opisali to, co zobaczyli w Południowej Ostrobotni i Seinäjoki.

Siedem z nich padło bez wcześniejszego uzgadniania. Ósme dodaliśmy my, podsumowując kilka dni rozmów, spotkań i obserwacji. Gospodarka nie pojawia się tu przypadkiem. To właśnie wokół silnego biznesu fiński ekosystem łączy naukę, instytucje publiczne i rozwój regionu.

Po pierwsze gospodarka, jak mawiał klasyk. To zdanie dobrze oddaje sposób, w jaki w Południowej Ostrobotni patrzy się na współpracę między biznesem, nauką, instytucjami publicznymi i organizacjami wspierającymi przedsiębiorców.

Nauka blisko biznesu

Widać to choćby w Seinäjoki University of Applied Sciences (SEAMK), uczelni łączącej edukację, badania i współpracę z biznesem. Jej Food Labs i IXfactory dają przedsiębiorcom dostęp do zaplecza, na którym mogą rozwijać i testować produkty oraz technologie. Firma nie musi więc budować całej infrastruktury samodzielnie, żeby sprawdzić swój pomysł i pracować nad jego rozwojem.

Podobne podejście było widoczne podczas Food Days. Zamiast skupiać się wyłącznie na tym, co dzieje się dziś, rozmowy dotyczyły zmian, które mogą w najbliższych latach wpłynąć na sektor rolno-spożywczy i działające w nim firmy. Dużo miejsca poświęcono innowacjom, współpracy, regulacjom, danym i zrównoważonemu rozwojowi.

Nie wszystko trzeba budować od nowa

A współpraca i rozwój mogą wyglądać bardzo różnie. Korvalaanen, rodzinna farma i niewielki producent żywności z Koskenkorvy, wykorzystuje lokalne zboża do produkcji mąk, musli, płatków i tradycyjnych produktów z czarnego owsa. Dawne metody przetwarzania łączy ze współczesnym podejściem do zrównoważonego rolnictwa.

W Koskenkorvan Trahteeri kilka różnych pomysłów zebrano pod jednym adresem. Gastronomia, wydarzenia, sauny, muzea i noclegi tworzą razem miejsce, które daje odwiedzającym więcej powodów, żeby przyjechać, przeżyć piękne chwile, zostać dłużej i wrócić w przyszłości. Z kolei Kurikan Lakkitehdas pokazuje, jak historię miejsca można zamienić w nową działalność. Dawna fabryka kapeluszy stała się przestrzenią opartą na doświadczeniu, turystyce, produkcie i wydarzeniach, wykorzystując istniejącą przestrzeń i historię jako punkt wyjścia.

To trzy różne przykłady, ale łączy je jedno: wartość można tworzyć także poprzez łączenie tego, co już istnieje. Nie zawsze potrzebna jest nowa infrastruktura, nowa przestrzeń czy zupełnie nowy pomysł. Czasem wystarczy inaczej spojrzeć na lokalny produkt, miejsce, historię albo kilka pozornie odległych działalności i znaleźć między nimi połączenie.

Wnioski dla województwa podlaskiego

Finlandia nie daje nam gotowego modelu do skopiowania. Pokazuje raczej sposób myślenia o rozwoju regionu. Silne przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy, rozwijają lokalną gospodarkę i dają środki oraz przestrzeń do realizacji kolejnych ambicji. Dlatego nauka pyta biznes, czego potrzebuje, biznes współpracuje z nauką, a samorząd i instytucje publiczne tworzą warunki, w których takie współdziałanie może się rozwijać.

To podejście dobrze łączy się z drugim wnioskiem z naszej wizyty: nie wszystko trzeba budować od podstaw. Mamy produkty, tradycje, przedsiębiorców i miejsca z historią. Kolejnym krokiem nie zawsze musi być tworzenie czegoś od podstaw. Czasem większym wyzwaniem, ale i większą szansą, jest dostrzeżenie, co już mamy i co możemy z tego stworzyć.

Udział w wyjazdach jest finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021–2027 (projekt „Ekosystem Innowacji Dolina Rolnicza 4.0").